Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια προσπάθεια αποδόμησης της εθνικής αφήγησης με τους «συνωστισμούς» στην Σμύρνη και στον Ζάλογγο. Η προσπάθεια αυτή συνίσταται κυρίως στην αμφισβήτηση της ουσίας του γεγονότος. Στην περίπτωση του Ζαλόγγου αμφισβητείται η αυτοθυσία των Σουλιωτισσών και στην περίπτωση της Σμύρνης με παραπλανητικά λογοπαίγνια το ίδιο το αποτέλεσμα... («Ο Κεμάλ γιόρτασε το θρίαμβό του με τη μεταβολή της Σμύρνης σε τέφρα και την τεράστια σφαγή του εκεί χριστιανικού πληθυσμού», Ουϊνστων Τσώρτσιλ, απομνημονεύματα)

Ι. Μότσης

«Εν αρχή ην το Χάος[1]» κατά τον Ησίοδο. Τρία στοιχεία όμως συνυπάρχουν, το Χάος, η Γαία και ο Ερωτας. Ο Ερωτας δεν γεννά αλλά ενθαρρύνει και διευκολύνει τη γέννηση και τη δημιουργία. Από το Χάος γεννήθηκαν το Έρεβος και η Νύχτα, ενώ τα παιδιά τους ήταν ο Αιθέρας και η Ημέρα.

 «ἤτοι μὲν πρώτιστα Χάος γένετ'· αὐτὰρ ἔπειτα Γαῖ' εὐρύστερνος, πάντων ἕδος ἀσφαλὲς αἰεὶ ἀθανάτων οἳ ἔχουσι κάρη νιφόεντος Ὀλύμπου, Τάρταρά τ' ἠερόεντα μυχῷ χθονὸς εὐρυοδείης, ἠδ' Ἔρος, ὃς κάλλιστος ἐν ἀθανάτοισι θεοῖσι, λυσιμελής, πάντων τε θεῶν πάντων τ' ἀνθρώπων δάμναται ἐν στήθεσσι νόον καὶ ἐπίφρονα βουλήν.» (Ησιόδου Θεογονία 116-122)

Στην αρχή γεννήθηκε το Χάος, κι έπειτα η πλατύστηθη Γαία παντοτινός και ασφαλής τόπος των αθανάτων που εξουσιάζουν τις χιονισμένες κορφές του Ολύμπου και τα σκοτεινά Τάρταρα στα βάθη της γης με  τους πλατείς δρόμους. Μετά ο Έρως που είναι ο ωραιότερος ανάμεσα στους αθάνατους θεούς, που λύνει τα μέλη όλων των θεών και των ανθρώπων και δαμάζει στα στήθεια την καρδιά και τον νου.

Διαβάζω και ξαναδιαβάζω το πανέμορφο ποίημα του Μ.Αναγνωστάκη

Κι ήθελε ακόμη πολύ φως να ξημερώσει
όμως εγώ δεν παραδέχτηκα την ήττα,
έβλεπα τώρα πόσα κρυμένα τιμαλφή έπρεπε να σώσω
πόσες φωλιές νερού να συντηρήσω μέσα στις φλόγες...

Δεν το χορταίνω.

Πείσμα, περηφάνεια, αξιοπρέπεια, ψυχή, όραμα και τρυφεράδα.

Φροντίζοντας την  «Ιστοσελίδα των Ζωτικιωτών» μου δόθηκε η ευκαιρία να ανασύρω από την μνήμη παλιούς ήχους και εικόνες, όπως τις έζησα από τότε που θυμάμαι το χωριό μας, τις γιορτές μας, τα τραγούδια και τα έθιμά μας. Ξαναφέρω στην μνήμη μου τα τραγούδια της μάνας, όταν τα τα κρύα βράδυα του χειμώνα, δίπλα στο τζάκι, μας τραγουδούσε τη «Λαφίνα», το «Γιώργη μ΄ ήρθαν οι φίλοι σου», «Τ’ έχουν της Γκιώνας τα βουνά», «Διψούν οι κάμποι για νερό», «Λεβέντης εροβόλαγε» την «Τζαβέλαινα» και πολλά άλλα. Θυμάμαι την ξαδέρφη, την Πανάγιω, να τραγουδά το «Σαν πήρα έναν ανήφορο», στον ξέφλο την παρέα να τραγουδά «Ψες με την αστροφεγγιά, μια ΄βρεχε μια χιόνιζε», τον παπα-Κοσμά την «Ασημούλα», πολλά  τα τραγούδια, ακόμη κι αν δεν θυμάμαι τα λόγια, μα ο σκοπός τόσο οικείος και χιλιακουσμένος.

Είχα την εντύπωση, μέχρι σήμερα, πως το όνομα "Λιβίκιστα" είναι σλάβικο. Λάθος!!!! και πάλι λάθος!. Τό όνομα "Λιβίκιστα" είναι παραφθορά του λατινικού "Livicustos", που σημαίνει "ζωτικό φρούριο", "οχυρωματική θέση μέγάλης σημασίας". Είναι σύνθετη λέξη από το λατινικό "livi, livisse παρακ. του live = ζω, ζωτικός, ζωντανός" και το λατινικό "custos= φύλακας", εξ ου και η κουστωδία = φύλαξις.

Για ν’ αντηχήσουν στο σχολειό μας χαρούμενες φωνές, ν’ ανάψουν ξανά οι σόμπες στις αίθουσές του για να ‘βρουν οι δικές μας αναμνήσεις σπιτικό κι οι αναμνήσεις της νέας ζωτικιώτικης γενιάς την δική τους ζεστή φωλιά θεωρώ πως είναι αναγκαίο να ξεφύγουμε από τα λόγια και τις ευχές, να σκεφτούμε, να οραματιστούμε, να αποφασίσουμε. Ως μικρή συμβολή στον κοινό μας πόθο οι δικές μου προτάσεις για τα δυο σχολεία του χωριού μας, αφού πρώτα καθορίσουμε σε συνεργασία με τον Σύλλογο Ζωτικιωτών Ιωαννίνων και τους μόνιμους κατοίκους του χωριού τις σκοπούμενες χρήσεις των δύο σχολείων.

του Φώτη Παπαφώτη

Τον Ιούνιο του τρέχοντος έτους, ήμουν στην  Ήπειρο, και επισκέφθηκα το τουριστικό του Χρ. Αθανασοπούλου στη Βρυτζάχα για να απολαύσω έναν καφέ.
Εκεί που καθόμουν και απολάμβανα την φύση, είδα σε παρακείμενο αγρό αρκετά αγελάδια και αρκετά  μοσχάρια, μέσα δε στο κοπάδι ήταν και δύο λυκόσκυλα, ένας χρώματος μαύρου και ένας χρώματος καφέ  - άσπρο.