Μίχας Δημήτριος, φιλόλογος καθηγητής

Μέρος πρώτο

Ἡ ἑορτὴ τοῦ Ὀρθοδόξου Ἑλληνικοῦ Πάσχα ἔχει βαθιὲς ρίζες τόσο στὴν Ἰουδαϊκὴ θρησκευτικὴ Παράδοση ὅσο καὶ στὴν Ἑλληνικὴ λαογραφικὴ Παράδοση. Γιὰ μὲν τὴν πρώτη θὰ ἔχουμε ὡς βάσι τὸν καθηγητὴ «Ἑρμηνείας τῆς Καινῆς Διαθήκης» Σάββα Αγουρίδη γιὰ δὲ τὴν δεύτερη τὸν καθηγητὴ λαογραφίας καὶ Ἀκαδημαϊκὸ Κώστα Ρωμαῖο. Διαβάζουμε λοιπὸν πὼς τὸ Χριστιανικὸ Πάσχα  σὲ ὅτι ἀφορᾶ τὰ σύμβολα καὶ τὶς εἰκόνες βασίζεται στὸ Ἰουδαϊκὸ Πάσχα γιατὶ ἔχει ἐνσωματώσει πολλὰ στοιχεῖα τόσο στὸ νοηματικὸ του περιεχόμενο ὅσο καὶ στὸν τελετουργικὸ του τρόπο. 

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗΝ 14^η ΦΕΦΡΟΥΑΡΙΟΥ, ΗΜΕΡΑ ΑΦΙΕΡΩΜΕΝΗ ΣΤΙΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ

του φιλολόγου Δημητρίου Μίχα

Με τα νέα μέτρα απαγόρευσης για προστασία από τον κορονοϊό, ξεκίνησα να σκαλίσω κάποιες σκέψεις διαβάζοντας ένα πεντάστιχο που έλαβα στο κινητό μου από έναν παλιό μου μαθητή, που είναι τώρα και ψάλτης στον Αγιο Στέφανο Αττικής  με την επωδό: «πού καταντήσαμε δάσκαλε;» Σκέφτηκα να το παρουσιάσω δημόσια:

Ο Παυσανίας στα “Αρκαδικά” λέει: “Οπόσοι δε μυθολογήμασιν ακούοντες ήδονται, πεφύκασι και αυτοί τι επιτερατεύεσθαι · και ούτω τοϊς αληθέσιν έλυμήναντο συγκεραννύντες αυτά έψευσμένοις”  Σε νεοελληνική απόδοση:  “Όσοι δε αρέσκονται ακούοντες μυθολογήματα, εκ φύσεως και αυτοί τερατολογούν και έτσι τα αληθή εξευτελίζουν αναμιγνύοντες αυτά με τα ψευδή”. 

του Γιάννη Μότση

Έμφυλη ή άφυλη δημιουργία

Αλλά τι είναι ποίηση; Έχουν δοθεί πολλοί ορισµοί. Εµείς όµως θα σταθούµε στον ορισµό του Αριστοτέλη, που θεωρείται και ο τελειότερος.

Η ποίηση είναι τέχνη που µιµείται πράξεις και λόγια, όχι όπως αυτά έγιναν ή ειπώθηκαν, αλλά όπως θα µπορούσαν και όπως θα έπρεπε να γίνουν, και η οποία αποβλέπει, µε την αρµονία και το ρυθµό, να οδηγήσει στην αρετή τις ανθρώπινες ψυχές που ακούνε τα δηµιουργήµατά της.

“Ποίησις έστι τέχνη µιµητική πράξεών τε καί λόγων, ούχ’ οία ταύθ’ υπάρχει, αλλ’ οία δύναται καί δεί, τέλος έχουσα τό µεθ’ αρµονίας καί ρυθµού είς αρετήν διατιθέναι τάς τών ακουόντων ψυχάς”.Αριστοτέλης

έρωτα που δε γονάτισες στον πόλεμο


έρωτα που ορμας και γεμίζεις την πλάση


που στα απαλά τα μάγουλα της κόρης νυχτερεύεις,


που σεργιανάς τις θάλασσες και των ξωμάχων τα κατώφλια,


κανείς δε σου γλυτώνει μηδέ θνητός μηδέ αθάνατος

Εσύ που είσαι το λούλουδο ζωής τυρρανισμένης,


εσύ που ξετρελαίνεις εκείνον που κρατάς!

Απόσπασμα από το χορό “Έρως ανίκατε μάχαν...”

ΑΝΤΙΓΟΝΗ

«Ο Στωϊκισµός υπήρξε η σηµαντικότερη κίνηση στην Ελληνιστική Φιλοσοφία, και επίσης εκείνη που άσκησε την µεγαλύτερη επίδραση. Για περισσότερο από 4 αιώνες περιελάµβανε στις τάξεις του µεγάλο αριθµό µορφωµένων ανθρώπων, και η επίδραση του δεν περιορίστηκε στην Κλασική Αρχαιότητα...» (Α. Α. Long)

Η στωική φιλοσοφία εκτείνεται σ’ ένα αρκετά µακρύ χρονικό διάστηµα — από το δεύτερο ήµισυ περίπου του τετάρτου προ Χριστού αιώνα έως τον δεύτερο µετά Χριστόν αιώνα. Οι κύριοι απολογητές της στωικής φιλοσοφίας, που έδρασαν στο διάστηµα των έξι αυτών αιώνων, ταξινοµούνται συνήθως σε τρεις περιόδους: στην αρχαία, την µέση και την νεότερη Στοά. Στην αρχαία Στοά. που καλύπτει το χρονικό διάστηµα από τον τέταρτο έως τον δεύτερο προ Χριστού αιώνα, ανήκουν ο Ζήνων ο Κιτιεύς, ο Κλεάνθης από την Άσσο της Τρωάδας και ο Χρύσιππος από την Κιλικία