Αρχική

Βάλτε μου χιόνια, λάσπες, λασπόχιονα, βάλτε μου κρύο μέχρι το μεδούλι, το δόντι να πηγαίνει πάταγο, βάλτε μου λάκκους και κατεβασιές, και τσιάφνη και μπεκάτσες, και κουκουμπέλες από πάγο, και παγοτσουλήθρες, και χιόνι ανέγγιχτο βάλτε μου.

Ἦταν Δεκέμβριος, ἡ τελευταία ἡμέρα τοῦ χρόνου. Χιόνιζε ἀσταμάτητα καὶ ἡ μεγάλη πόλη εἶχε σκεπαστεῖ μὲ ἕνα κατάλευκο πέπλο, ἐνῶ τὸ σούρουπο ἔπεφτε μουντό. Στοὺς χιονισμένους δρόμους, χαρούμενοι διαβάτες βάδιζαν βιαστικά, φορτωμένοι μὲ φανταχτερὰ πακέτα καὶ δῶρα. Μὰ κανεὶς δὲν ἔδινε σημασία στὸ κοριτσάκι μὲ τὰ σπίρτα! Ἄδικα ἡ μικρὴ ὀρφανὴ διαλαλοῦσε τὴ φτωχικὴ πραμάτεια της καὶ σίμωνε δειλὰ τοὺς περαστικούς, ζητώντας μὲ σβησμένη φωνὴ νὰ ἀγοράσουν ἕνα κουτὶ σπίρτα. Ἄδικα ψιθύριζε ἀχνὰ πὼς δὲν ζητιάνευε, πῶς πουλοῦσε σπίρτα γιὰ νὰ ζήσει, ἀφοῦ δὲν εἶχε κανένα στὸν κόσμο. Δὲν εἶχαν ὥρα γιὰ μία πλανόδια πωλήτρια. Νύχτωνε καὶ ὅλοι βιάζονταν νὰ ἐπιστρέψουν στὰ ζεστά τους σπίτια, στὴν οἰκογενειακὴ θαλπωρή, στὸ γιορτινὸ τραπέζι μὲ τὶς χίλιες λιχουδιές, στὸ καταστόλιστο χριστουγεννιάτικο δέντρο.

του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΟΝ ΔΙΗΓΗΜΑ

Του Δημήτρη του Μπέρδε το μαγαζί ωμοίαζε, την εσπέραν εκείνην, με βάρκαν, κατά το φαινόμενον φουρτουνιασμένην, δευτερόπρυμα πλέουσαν, πληττομένην υπό των κυμάτων την μίαν πλευράν, με το ύδωρ εισπηδών από την κωπαστήν και περιρραντίζον τους δυστυχείς επιβάτας, όπου ο κυβερνήτης και ο ναύτης του φαίνονται περιφρόντιδες, δίδοντες και λαμβάνοντες προστάγματα εις ακατάληπτον γλώσσαν, ο μεν ιθύνων μετά βίας το πηδάλιον, ο δε λύων και δένων τα ιστία, βοηθών διά της κώπης εκ του υπηνέμου, αμφότεροι τρέχοντες από την πρύμνην εις την πρώραν, καταπτοούντες τους απειροτέρους των επιβατών, περιρραινομένους από το αφρίζον κύμα, οσφραινομένους εγγύθεν και γευομένους την άλμην. Εξημέρωναν δε Χριστούγεννα, και έκαστος των πελατών επεθύμει να κάμει τα οψώνιά του.

του ΦωτοΜότση

Επάενε κι ερχόταν η ψυχή του. Δρόμοι, σοκάκια, επαρχιακές οδοί με εκατό τόσα, χτυπάει κοντέρ στην εθνική γαίας -απείρου. Κουρνιάζει ύστερα στα καφενέ και στα σκυλάδικα μ'' έναν μέτριο γλυκό αρχικά και μ'' ένα κρασοπότηρο η συνέχεια. Το δεύτερο άδειο -κατά το συνήθειο.

Χουφτώνει άγαρμπα, αταβιστικά την ισιάδα της χωραφιάς μέσα στις απέραντες εκτάσεις του μυαλού του, στριμώχνοντας, ωστόσο, επιδέξια την ελιά στο μεσοβύζι της -χάνεται στην αντράλα των χυμών της γης, μαστουρώνει στις οσμές της, φεύγει. Αλαργεύει.

Άλλες ώρες, επανέρχεται, καλημερίζει πάλι το αγνάντεμα, ανηφορίζει τον τράχηλο του τοπίου. Αγκομαχά και ηδονίζεται. Μεριάζει βράχια, αδειάζει το νερό απ'' τις σπηλιές της γης και τ'' ουρανού και κατοικεί τα νέφη. Συλλέγει χώμα, χρώματα και δάκρυ, φιλάει ευλαβικά τον ουρανό και παίρνει δρόμο γι'' άλλα σύμπαντα με το τραινάκι των νεφών που δεν αρνήθηκε ποτέ το κάρβουνο και την αγάπη.',

Aλωνάρης, δούλευε το αλώνι ολημερίς

Είχαμε θερίσει το στάρι στη Ρουπακιά, είχαμε στοιβάξει τα δεμάτια, κι η Μάρω, η φοράδα, είχε αναλάβει τα υπόλοιπα. Ντάλα Ιούλιος, να σκάει ο τζίτζικας. Εμείς τα λιανά, ο Γιάννης κι η αφεντιά μου, ακούραστοι γύρα- γύρα στον πάσαλο, κοντά απ’ τη φοράδα, αλωνίζουμε.

του Χρήστου Ν. Θεμελή 

Οταν έπεσαν τα πόσκια
  τα μάσαμαν στη στρούγκα
  εγώ, μια χαψιά μαξουμάκι, βάργα
  ο πάππους άρμεε
  όποια δεν κάθουνταν,
  την έκανε άργανο στις γρουμανιές
  που, από το πολύ γινάτι,
  τόφευγε και καμιά πορδή
  ο μπελόκας,πιο πέρα,
  κλαπάκιαζε τυρόγαλο..
  κοντά, καθάρισε λίγες κουπριές
  για να ρουφήσω σκρούμπη
  αδειάσαμαν το καρδάρι στη μπονιότα
  και κατήφκαμαν σπίτι
  η μεγάλη, πάλε κάτι καταριούνταν
  ... κακή πίκα να σε βάργε ώρ'' βάβο!...

 Τα τοπωνύμια του χωριού                                     

της Αφροδίτης Κ.Θεμελή

 1)Βίγλα: ψηλό σημείο που χρησιμοποιούνταν ως παρατηρητήριο την εποχή της Τουρκοκρατίας.
 2)Σταυρος:Κάποτε είχε "πέσει" επιδημία γρίπης στο χωριό.Οι νεκροί ήταν πολλοί και οι κάτοικοι για να γλυτώσουν τοποθέτησαν ξύλινους σταυρούς στις άκρες του χωριού. Ωστόσο, μόνο η περιοχή αυτή πήρε την ονομασία αυτή.
 3)Λιβάδι:Σύνορα νομών Ιωαννίνων-Θεσπρωτίας.Είναι οροπέδιο.Το χειμώνα νερά συγκεντρώνωνται,δημιουργώντας λίμνη σε υψόμετρο 1200μ.Εκεί έγινε μάχη των Σουλιωτών με τον Αλη Πασά.
 4)Γκρεμίνα:Μεγάλος γκρεμός.

Ο Σύλλογος Ζωτικιωτών "Η ΒΡΥΤΖΑΧΑ" στα Γιάννινα εξέλεξε νέο Δ.Σ. που έχει την παρακάτω σύνθεση:

Πρόεδρος: Καρράς Μηνάς του Αθανασίου 

Α' Αντιπρόεδρος: Καρράς Μάρκος του Βασιλείου

Β'Αντιπρόεδρος: Ζήκος Νικόλαος του Λάμπρου 

Γραμματέας: Θεμελής Κων/νος του Μιλτιάδη

Ταμίας: Ζήκος Κων/νος του Γεωργίου

Εξελεγκτική  Επιτροπή
Σπύρου Ευάγγελος του Θύμιου
Μπούκας Σπυρίδων του Δημητρίου

Ανακαινισμένο, με νέα πνοή, όμορφο κι αγέροχο στέκει το σχολειό μας στην παλιά του θέση. Οπως πάντα, όπως τότε που ήταν τό στέκι των γραμμάτων, έτσι και τώρα φιλοδοξεί να γίνει το στέκι του πολιτισμού, των κοινωνικών και πολιτιστικών εκδηλώσεων του χωριού μας.