Στὸν Ἄλισσό καὶ στῆς Βρυτζάχας τὴν Πηγὴ

Μιχαήλ Πυλάρτη
Από την συλλογή: «Περίπατοι στό Ζωτικό»

Μὲ ἄλλους δυὸ παρέα
σκεφθήκαμε καφὲ νὰ πιοῦμε
στὸ γραφικὸ λιβάδι
καὶ μετὰ νὰ ἀνεβοῦμε
στῆς βρυτζάχας τὴν πηγή.

 Ἐκεῖ διηγιόμασταν ἀναμνήσεις
τὶς ὡς συνήθως ἀπό τὰ παλιά
τὶς σχολικὲς μας εκδρομές
τὸ μάζεμα τσαγιοῦ, ξαπόστεμα στὰ «Πηγαδάκια»

τὸν "τρύγο" κερασιῶν στοῦ «Μπέκιου»!
τὸ «διαγώνισμα» στὸν χρόνο ἀντοχῆς
ἑνὸς χεριοῦ στὸ κατάκρυο νερὸ τῆς Βρύσης,
μὰ προπάντων τὸ φιλόξενο φαΐ
τῶν τότε τσελιγκάδων·
Θυμηθήκαμε τὸ θεϊκὸ γιαούρτι
μὲ ψωμὶ «καθάριο» καὶ πρόβειο τὸ τυρί
ἤ πού ἀνέμελα γελούσαμε
ὅταν γιὰ ἀστεῖο μὲ κάπες μᾶς τυλίγαν!!

Καὶ ἐνῶ τέτοια λέγαμε
ὄμορφα μὰ περασμένα
ποῦ σημάδεψαν
οἱ πατημασιὲς τῆς νιότης μας,
καὶ εὔθυμα φωτογραφίες βγάζαμε
τὰ ἐλεύθερα, ἀπόμακρα ἄλογα
ποῦ μοιάζανε με ζωγραφιὰ κινούμενη

στὶς πέτρινες πλαγιὲς

μὲ χαμόθαμνους καὶ ἀσφάκες,
ὁ δάσκαλος ὁ Φώτης
τὴν κουβέντα μας σοβάρεψε πολύ

....καὶ ὅταν ἀρχίζει νὰ μιλᾶ

τὸν σταματᾶ μονάχα τὸ φαΐ !.

 
«Πιστεύω πώς ἐτοῦτος ἐδῶ ὁ τόπος

ὁ ὀρεινὸς καὶ δύσβατος - καὶ τώρα ἀκόμη -
λόγῳ τῆς ξακουστῆς Πηγῆς
θὰ ἦταν σίγουρα ἱερὸς,
ἀφοῦ ὡς ὕψιστο ἀγαθὸ
τὸ νερὸ ἦταν σχετικὸ μὲ τὴν Ζωὴ, τὸν Ἔρωτα
ἀλλὰ καὶ μὲ τὸν Θάνατο ακόμη
ἂν σκεφθοῦμε τὸν Ἀχέροντα πού ἀναφέρεται
σὲ Νεκρομαντεῖο καὶ στὸν Κάτω Κόσμο.
- Και παρεμπιπτόντως δὲ, Βρυτζάχα: κατὰ μία εκδοχή

στὰ σλάβικα σημαίνει γοργορρέουσα πηγή -

 

Σὲ αὐτὴ λοιπὸν, τοῦ Ἀλισσοῦ Πηγὴ, φαντάζομαι

νὰ λούζονταν ἡ σύντροφος μετέπειτα τοῦ Δία
ἡ Θεὰ τοῦ ὑγροῦ στοιχείου καὶ τῆς γονιμότητας

τοῦ Ἔρωτα καὶ τῆς δημιουργίας - ἡ Διώνη 

-κορυφαία στῶν Πελασγὼν τὸν μῦθο

τότε πού λατρεύονταν καὶ ὁ Δίας στην Δωδώνη.

 

Καὶ μὴ ξεχνᾶτε πώς τὰ τοπωνύμια
τοῦ «Ἄλισσοῦ» ἐδῶ, καὶ τοῦ «Τόμαρου» απέναντι

εἶναι γλωσσικά κατάλοιπα Πελασγικὰ

προελληνικῶν φύλων δηλαδὴ, τῆς ἐποχῆς Χαλκοῦ, 

ἐνῶ ὁ πρῶτος Ἑλληνόγλωσσος λαὸς
ποῦ πάτησε αὐτὸν ἐδῶ τὸν τόπο
ἦταν οἱ Θεσπρωτοί
καὶ ἀργότερα ἐγκαταστάθηκαν οἱ Μολοσσοὶ...».

 

Ἡ Δέσποινα, ἡ τρίτη τῆς παρέας
τὸν διακόπτει κάπως ἄκομψα
καὶ τὸν ρωτᾶ γιὰ τὴν παλιὰ τοῦ χωριοῦ μας ὀνομασία

τὴν «Λιβίκιστα».
- «Μᾶλλον (ἀπαντᾶ) ἀπὸ τὸ ρῆμα «λείβω»
ποῦ παράγει τὸ ἐμβληματικὸ, γιὰ μᾶς, Λιβάδι
τόπος μὲ λιμνάζοντα νερὰ, (τόπος) ὑγροῦ στοιχείου

μὲ την κατάληξη -ικὸς πού προέλευση σημαίνει
καὶ τὸ σλάβικο επίθημα το -ista
πού σημαίνουν ὅλα μαζὶ : «αὐτὸς ὁ τόπος
ἀπ' τὸν ὁποῖο ἀναβλύζουν τὰ νερὰ»,
μορφοποιοῦν τὸ "ὑβριδικὸ" : λιβ –ίκ -ιστα -,
δηλαδή τὸ «ἔφυδρον χωρίον».
Ἀπὸ τὴν Πηγὴ λοιπὸν καὶ τὸ Λιβάδι
ἔχουμε ἐπωνυμία τοῦ μετέπειτα Χωριοῦ»!

 

Ἄποψη μὲ «εὐθύνη λέγοντος»
χωρίς διάθεση γιὰ διαφωνίες
ἀρκεῖ τὸν στοχασμὸ νὰ σοῦ ξυπνᾶ !.
Ἐξ ἄλλου... εἶναι καὶ ὥρα δύσκολη γιατὶ,
- παρ' ὅτι οἱ δύο ἄνδρες δείχνουμε προγάστορες

καὶ ὑποβοηθοῦμε μὲ ραβδί τὴν διαδρομή, -

ἡ Δέσποινα μᾶς θύμισε ἐπιτακτικὰ 

«ὅτι ἀναλωθήκαμε ἀρκετὰ...
μὲ μύθους καὶ ...γραμματικὴ
καὶ πρέπει νὰ νοιαστοῦμε πρακτικὰ 

γιὰ ἕνα γεμάτο πιάτο, με ρακί·

καλὴ εἶναι ἡ πνευματικὴ τροφὴ

μὰ θέλει στόμαχο γεμᾶτο καὶ ...τρυφή» !

 
 

Print

Αναμνήσεις

Το κοπάδι

Σχεδόν πάντα στο σπίτι είχαμε δυο γίδες για το γάλα, το τυρί και τα κατσικάκια τους. Τους δίναμε...

Read more: Το κοπάδι

Οι πλάκες

του Κώστα Μιλτ. Θεμελή Κάθε χρόνο όταν ήμασταν μικροί στήναμε τις πλάκες. Μόλις άρχιζαν τα πρώτα...

Read more: Οι πλάκες

Το μελανοδοχείο

Ακόμη δεν είχαμε μάθει τ’ αλφάβητο, δεν τα ΄χαμε χωνέψει καλά-καλά, κι οι δάσκαλοί μας θέλανε να...

Read more: Το μελανοδοχείο

Απόψεις

Συνάρθρωση τεχνολογίας και νοήματος

ΟΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ ΡΙΖΕΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ «Συνάρθρωση τεχνολογίας και νοήματος» της Ιωάννα Τσιβάκου...

Read more: Συνάρθρωση...

ΗΜΕΡΑ ΓΥΝΑΙΚΑΣ

       της Σταυρούλας Θεμελή Ξύπνησα σήμερα το πρωί από ένα παράξενο τηλεφώνημα από την κολλητή μου να...

Read more: ΗΜΕΡΑ ΓΥΝΑΙΚΑΣ

Ο καζαμίας του Tatsi

Ο Καζαμίας του 2010 (για το Ζωτικό) Γενάρης Λίγο γαμηστερός. Με υψηλές βροχοπτώσεις στη...

Read more: Ο καζαμίας...

ΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΣΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΑΛΕΞ. ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗ

Του Δημ. Μίχα, Διευθυντού της Ριζαρείου Σχολής   Τα Χριστούγεννα είναι η ημέρα που η Αγία και...

Read more: ΤΑ...

Δημιουργίες

Ο Ιούδας της νύχτας

του Φώτη Μότση ΚΕΡΩΝ α’ Αυτό το μέσα μου βουνό δεν θα το ξεριζώσω θα το αφήσω να γενεί βωμός άγρια να...

Read more: Ο Ιούδας της...

Ανάμεσα στην αγριάδα των βουνών και στο νανούρισμα της θάλασσας

του Γεωργίου Κόνδη   Εν αρχή ην ο λόγος και εκ του λόγου γεννάται η αρχή του παντός. Ιδού λοιπόν...

Read more: Ανάμεσα στην...

περί ποιείν

(του ΦωτοΜότση)   Η οδυνηρή αποκάλυψη του ψεύδους δυο βήματα μακριά απ' την αλήθεια είναι λόγος...

Read more: περί ποιείν

Εμένα που με βλέπεις, υπουργέ

Εμένα που με βλέπεις, υπουργέ Είμαι κοιλόπονος βουνού Δεν είμαι του χεριού σου, δεν είμαι για το...

Read more: Εμένα που με...