Ιανουάριος: ο μήνας των γιορτών

Ο Ιανουάριος, όπως και όλοι οι μήνες του ημερολογίου μας, οφείλει τ’ όνομά του στους Αρχαίους Ρωμαίους.

Πήρε το όνομά του από τον Ιανό, θεό κάθε αρχής στη ρωμαϊκή μυθολογία. Δεν είχε όμως απ’ την αρχή την τιμή ν’ αποτελεί τον πρώτο μήνα του χρόνου. Οι Αρχαίοι Έλληνες είχαν σαν Πρωτοχρονιά την 21η Ιουνίου  και οι Ρωμαίοι την 1η Μαρτίου. Η πρώτη Ιανουαρίου καθιερώθηκε σαν πρωτοχρονιά από τους Ρωμαίους το 153 π.Χ. Την ημέρα αυτή συνήθιζαν να εκλέγουν τους ανώτατους άρχοντες, τους ύπατους και με την ευκαιρία επιδίδονταν σε τελετές και θορυβώδεις διασκεδάσεις. Από αυτούς την πήραν αργότερα οι Βυζαντινοί και την καθιέρωσαν (περί το 1000 μ.Χ.).

Για τον Ιανουάριο ο λαός έχει πολλά ονόματα, που τα περισσότερα αναφέρονται στις ιδιότητές του. Ο Γενάρης λέγεται Γεννολοητής, παρετυμολογικά, γιατί τότε γεννοβολούν τα κοπάδια. Γατομήνας επειδή σ’ αυτόν ζευγαρώνουν οι γάτες. Κρυαρίτης (στη Μάνη) για το τσουχτερό του κρύο. Λέγεται Μεσοχείμωνας γιατί είναι μεσαίος από τους τρεις μήνες του χειμώνα. Κρυαρώτης γιατί κάνει πολύ κρύο. Άλλες ονομασίες είναι Κλαδευτής, γιατί το μήνα αυτό κλαδεύουν. Ακόμα τον Ιανουάριο τον ονομάζουν Τρανό, Πρωτάρη, Μεγάλο μήνα ή Μεγαλομήνα, επειδή είναι ο 1ος μήνας του έτους που έχει 31 μέρες και οι νύχτες του είναι μεγάλες. Τέλος λέγεται Καλαντάρης ή Καλαντέρης απ’ τα Κάλαντα που τραγουδούν τα παιδιά την Πρωτοχρονιά και τα Φώτα. Γελαστός για τις Αλκυονίδες ημέρες του.

Μήνας γιορτών μπορεί να ονομαστεί με τις πολλές γιορτές που έχει ο Γενάρης. Η πρώτη μέρα του μήνα είναι η πρωτοχρονιά και γιορτάζεται σ’ όλο τον κόσμο με λαμπρότητα, μεγαλοπρέπεια και πολλές εκδηλώσεις. Αυτή η ημέρα καλύπτεται από ένα πλήθος λαϊκών εθίμων, με πράξεις και ενέργειες μαγικές, που έχουν την προέλευσή τους στα βάθη των αιώνων.  Τη μέρα αυτή γιορτάζεται η μνήμη του Αγίου Βασιλείου, που είναι ένας από τους μεγαλύτερους πατέρες της εκκλησίας.Ο Αγιος Βασίλης ενσαρκώνει για το λαό, το πνεύμα του καινούργιου χρόνου.

-Στις 6 Ιανουαρίου είναι η γιορτή των Φώτων, που θεωρείται μεγάλη Χριστιανική γιορτή, γιατί τότε αγιάζονται τα νερά. Αυτή η γιορτή συμβολίζει την παλιγγενεσία του ανθρώπου και ο λαός τη λέει “Μεγάλη γιορτή, Θεότρομη”. Είναι η μέρα που βαφτίσθηκε ο Χριστός απ’ τον Αη-Γιάννη τον Πρόδρομο στ’ άγια νερά του Ιορδάνη.

-Στις 7 του μήνα είναι η γιορτή του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου του Βαπτιστή.

-Στις 17 του μήνα είναι η γιορτή του Αγίου Αντωνίου και στις 18 του Αγίου Αθανασίου. Του Αγίου Αθανασίου η ημέρα μεγαλώνει μια ώρα. Γι’ αυτό πολλοί λένε “Άι-Θανάσης ήλθε, καλοκαίρι ήλθε”.

-Στις 20 Ιανουαρίου είναι η γιορτή του Αγίου Ευθυμίου.

-Στις 30 Ιανουαρίου είναι η γιορτή των Τριών Ιεραρχών του Μεγάλου Βασιλείου, του Γρηγορίου του Θεολόγου και του Ιωάννη του Χρυσοστόμου. Η γιορτή των μεγάλων αυτών ιεραρχών είναι η γιορτή των ελληνικών και χριστιανικών γραμμάτων. Την ημέρα αυτή στη Σιάτιστα τελείται πανηγυρική θεία λειτουργία καθώς και μνημόσυνο των ευεργετών των σχολείων της πόλης.

Δ. Μίχας

(πηγή: το διαδίκτυο)

Print

Αναμνήσεις

Το όργωμα

«Πού είστε νισιάνια μου», ακούστηκε η φωνή της γιαγιάς – Βαρβάρας Πάσχου καθώς ξεπρόβαλε από το...

Read more: Το όργωμα

Πασχαλιάτικες εικόνες

Ολημερίς οι ετοιμασίες. Φροντίδα για την λάτρα του σπιτιού, τα πασχαλιάτικα ρούχα. Ήταν και το...

Read more: Πασχαλιάτικες...

ΣΤΟ ΑΛΩΝΙ

Είχαμε θερίσει το στάρι στη Ρουπακιά, το είχαμε κουβαλήσει με τη φοράδα και στοιβάξει στο αλώνι....

Read more: ΣΤΟ ΑΛΩΝΙ

η ορχήστρα

ΣΚΗΝΙΚΑ: ΦωτοΜότσης (η ορχήστρα)   Δεν είχαν καλά –καλά αρχίζει να κουρδίζουν οι ¨γύφτοι¨, κάτω από...

Read more: η ορχήστρα

Απόψεις

Το Ζωτικό στις τέχνες και στις επιστήμες

Η οργάνωση της κοινοτικής ζωής στο Ζωτικό, ο Κοινοτικός Τρό­πος Παραγωγής, έχει αναδείξει στο...

Read more: Το Ζωτικό...

Ιανουάριος: ο μήνας των γιορτών

Ο Ιανουάριος, όπως και όλοι οι μήνες του ημερολογίου μας, οφείλει τ’ όνομά του στους Αρχαίους...

Read more: Ιανουάριος: ο...

Ξέγνοιαστα χρόνια

Αχ αυτά τα ξέγνοιαστα, τα παιδικά μας χρόνια στο δημοτικό σχολείο. Γεμάτα παιγνίδι και ανεμελιά....

Read more: Ξέγνοιαστα...

ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΠΑΡΟΙΚΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟΝ 15ο ΕΩΣ ΚΑΙ ΤΟΝ 19ο ΑΙΩΝΑ

ΑΠΟΔΗΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ   Μέρος δεύτερο Ι. Μότσης   Η σύντομη αυτή ανασκόπηση της πορείας των Αποδήμων...

Read more: ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ...

Δημιουργίες

αλγεινά

του φωτομότση Πόνος είναι να: αντέχεις το απροχώρητο και να πένεσαι δυνάμεων στην αντιμετώπιση...

Read more: αλγεινά

Συνοργισμένοι

Εδώ συνοργισμένοι θα απλώσουμε σκέψεις αιμάσσουσες σε μαύρο τούλι απάνω Θα ιχνηλατήσουμε τους...

Read more: Συνοργισμένοι

εν τρόμω

Παραπαίουμε μέσα σε λαβύρινθους συλλογισμών. Ψηλαφίζουμε πόρτες και παράθυρα στην αναζήτηση...

Read more: εν τρόμω

Καρδιά μεθυσμένη

Της Βασιλικής Σ. Μίχα Σε κομμάτια του παζλ  η ψυχή μου γυρεύει του ονείρου φιγούρα  του μυαλού μου...

Read more: Καρδιά...