Παρέμβαση του Δ. Ιατρόπουλου στην παρουσίαση του έργου του Φώτη Μότση στο "Αιτιον"

Αυτές οι βραδιές, αυτές οι συναντήσεις ουσιαστικά είναι πράξεις αντίστασης σε μια τέτοια εποχή. Εδώ είμαστε σήμερα μια συμμορία, αλλά επειδή θα ‘χουμε  νομικούς κάτω  ίσως, όχι με την παραβατική σημασία του όρου, αλλά με την αρχαία ελληνική του σημασία Συμμορία ήταν οι χορηγοί του αρχαίου αθηναϊκού στόλου. Βέβαια η λέξη πήρε άλλη διαδρομή στα χρόνια που πέρασαν. Ουσιαστικά, λοιπόν, εδώ, εσείς, απόψε, εμείς όλοι είμαστε χορηγοί ενός άλλου στόλου, ενός πνευματικού στόλου, που κάποιοι παν να τον βουλιάξουνε, αλλά υπάρχουνε και καπεταναίοι και μαστορόπουλα που δεν έχουν καθόλου σκοπό να τους χαρίσουν αυτά τα νερά κι αυτά τα καράβια. Ενας τέτοιος παλληκαράς του μυαλού είναι ο φίλος μου ο Φώτης.

Σε τεχνικό ποιητικό επίπεδο, αν και μιλήσατε έγκριτοι και διακριτοί και τοποθετήσατε και τακτοποιήσατε τη σχέση του Φώτη με την ποίηση άριστα, από το λίγο που πρόφτασα ν’ ακούσω, μια λέξη μόνο θέλω να πω, ότι υπάρχει και μια ιδιαιτερότητα σ’ αυτόν τον ποιητή. Κοιτάξτε να δείτε. Η επική ποίηση, ο τσαμπουκάς ας το πούμε έτσι απλά και λαϊκά, έχει μια δική της λεκτική διαδρομή και μια δικιά της γλώσσα, ένα δικό της λεξάρι. Το ίδιο συμβαίνει με την ποίηση του «ωδή των πολλών απέναντι στον έναν», όπως είναι η επική ποίηση, αλλά και με την ποίηση του ενός απέναντι στους πολλούς, όπως είναι η λυρική ποίηση. Έχει και αυτή το δικό της λεξάρι. Μόνο στην Ελλάδα συναντάμε όμως το φαινόμενο να αγαπάει τον θάνατο κανείς χωρίς να τον αποδέχεται. Μόνο σ’ αυτή τη γλώσσα συναντάμε νανουρίσματα που μοιάζουνε με μοιρολόγια. Μόνο σ’ αυτή τη γλώσσα η μοιρολογίστρα θα βγει πάνω από το χάρο να του διδάξει την ανθρωπιά που δεν έχει κι αν της έχει πάρει το παιδί της, αυτή θα του πει «Χάρε, αν είχες δυο παιδιά, θα σου ‘παιρνα το ένα. Το άλλο θα στο άφηνα». 

Πώς σχετίζεται ο Φώτης μ’ αυτό;. Υπάρχει ένα – θα το ονομάσω έως και φιλολογικό παράδοξο.  Αν ξαναδιαβάσει κανείς  την δουλειά του θα διαπιστώσει ότι τα λυρικά κομμάτια του χαϊδεύονται, φλερτάρουνε με την επική διάσταση, σαν να είναι ο έρωτας ένας αγώνας, ενώ τα κομμάτια του εκείνα που θέλουνε να ανοιχτούνε σε μεγαλύτερες έννοιες, σε περισσότερο κόσμο, σε άλλους είδους – αν θέλατε θα μπορούσαμε να τα πούμε ότι φλερτάρουν ακόμα με την επική διάθεση, σε άλλου είδους έτσι προσταγή του ποιήματος απέναντι  στον ιστορικό χρόνο που προτείνει ο ποιητής, - εκεί θα δείτε να υπάρχει μια γλύκα.

Εδώ λοιπόν, χωρίς να είναι οξύμωρο, ανήκει, όμως, στο χώρο του παράδοξου, αυτό το στοιχείο που έχει ο Φώτης στην ποίησή του. Και δεν το βρίσκουμε συχνά σε πολλούς, ξέρετε γιατί; Γιατί δεν είναι στοιχείο μαστοριάς, δεν είναι του μυαλού δουλειά αυτή. Αυτό, όπως λέει ο λαός ή το ‘χεις ή δεν το ‘χεις. Η περπατάς δηλαδή τσαμπουκαλίδικα στην αγάπη, τον έρωτα τον ίδιο και ξέρεις να σέβεσαι και να φιλάς το χέρι των μεγάλων ανδρών ή τα ΄χεις ξεκαθαρίσει μέσα σου, αυτό είναι άσπρο αυτό είναι μαύρο, εκείνο κίτρινο, εκείνο πράσινο. Αυτό το χάρισμα λοιπόν  και δεν είναι τυχαία αυτή η λέξη, - λέει ο Σεφέρης θα ‘ θελα να μου δοθεί αυτή η χάρη, χάρισμα ήθελε να πει ο Σεφέρης, είχα την τιμή, την ευκαιρία, την ιστορική ευκαιρία και την προσωπική τιμή να τον γνωρίσω και να κουβεντιάσω μαζί του- αυτό το χάρισμα, λοιπόν, από ταπεινοφροσύνη το ονομάζει χάρη ο ποιητής, δεν το ‘χει όλος ο κόσμος. Δεν το ‘χουν όλοι, όσοι κάθονται κάτω να πουν ξέρετε εγώ ‘μαι ποιητής και θα γράψω τώρα ποιήματα. Είναι άλλο πράγμα η ποίηση αυτή καθεαυτή σαν στάση ζωής, άλλο πράγμα ο ποιητής που μεσολαβεί ουσιαστικά για να δικάσει μέσα στον ιστορικό χρόνο κι άλλο πράγμα αυτά τα γραμμένα που αφήνουν. Καμμια φορά ο ποιητής είναι και αυτά που δεν είχε γράψει κι αρκετές φορές – να ‘στε βέβαιοι γι’ αυτό, σας το λέω μετά λόγου γνώσεως – ο ποιητής είναι και οι λευκές σελίδες γύρω από τα ποιήματά του. Υπάρχει ένα κενό γύρω-γύρω στο βιβλίο όταν του τυπώνουμε. Για τον κόσμο, για τον αναγνώστη είναι κενό. Για τον ποιητή δεν είναι κενό. Για τον ποιητή υπάρχουν πράγματα εκεί, όχι που δεν ειπώθηκαν, αλλά που δεν έπρεπε να ειπωθούν. Σ’ αυτό το επίπεδο καταλήγω για να μην σας κουράσω, σ’ αυτό το επίπεδο βάζω μέσα μου εγώ τον Φώτη και θέλω να το δηλώσω, παρουσία σας, ότι η ταπεινότητά μου, αδερφέ, σε έχει εισπράξει μεν στο ξεκίνημά σου με το μυαλό, μετά μπήκε στη μέση η καρδιά, μετά σε βούτηξα με το μυαλό μου και σε άλλαξα εκεί μέσα.

 

Γειά σας.              

 

 

Print

Αναμνήσεις

Ο αγροφύλακας

Στου Τόρα, εκεί που ’ναι σήμερα το καφενείο του Νεκτάριου, ήταν τότε μια καταπράσινη σαδιά με...

Read more: Ο αγροφύλακας

Ο εγκέλαδος

Ηταν τότε που τα βουνά μας λικνίζονταν καθώς η γη έπαιρνε οργισμένη τις βαθειές της ανάσες και τα...

Read more: Ο εγκέλαδος

Στο γάμο του μπάρμπα Μήτσιου

Ταξιδευτής ο πρωτοξάδερφος, που μικρά τότε τον φωνάζαμε μπάρμπα-Μήτσιο, σε μια από τις επιστροφές...

Read more: Στο γάμο του...

Το βαρέλι

Ο Τάκη-Καλλιόπης – έτσι αποκαλούσαμε τότε τον καλό κι πάντα αγαπητό μου φίλο Τάκη Θεμελή – είχε...

Read more: Το βαρέλι

Απόψεις

Πάμε πλατεία;

του Παναγιώτη Καρρά Οι παλαιότεροι από εμάς, που μεγάλωσαν και έζησαν για αρκετά χρόνια στο χωριό,...

Read more: Πάμε πλατεία;

Ιανουάριος: ο μήνας των γιορτών

Ο Ιανουάριος, όπως και όλοι οι μήνες του ημερολογίου μας, οφείλει τ’ όνομά του στους Αρχαίους...

Read more: Ιανουάριος: ο...

Ο “χρόνος” στην ελληνική φιλοσοφία

Ι. Μότσης Είναι γνωστό από το παράδοξο του Ζήνωνα που ο ταχύς Αχιλλέας δεν θα φτάσει ποτέ την...

Read more: Ο “χρόνος”...

Σημείον εστί ού μέρος ουθέν

«Σημείον[1] είναι παν ό,τι δεν έχει μέρος». Πάνω σ’ αυτήν την κορυφαία ανακάλυψη δόμησαν οι...

Read more: Σημείον εστί...

Δημιουργίες

Συνοργισμένοι

Εδώ συνοργισμένοι θα απλώσουμε σκέψεις αιμάσσουσες σε μαύρο τούλι απάνω Θα ιχνηλατήσουμε τους...

Read more: Συνοργισμένοι

τα παιδιά

Τα παιδιά της κοινωνικής καταστολής, του μη, του δεν έχει, του δώσε, μπάρμπα. Τα παιδιά που...

Read more: τα παιδιά

Στὸν Ἄλισσό καὶ στῆς Βρυτζάχας τὴν Πηγὴ

Μιχαήλ Πυλάρτη Από την συλλογή: «Περίπατοι στό Ζωτικό» Μὲ ἄλλους δυὸ παρέα σκεφθήκαμε...

Read more: Στὸν Ἄλισσό...

Η άλλη όψη ....

της Βασιλικής Μίχα Είναι και κείνα τα σκαριά  που κουβαλούν τη μοναξιά  δεμένη στο κατάρτι.. ναυαγισμένα...

Read more: Η άλλη όψη....