Στὸν Ἄλισσό καὶ στῆς Βρυτζάχας τὴν Πηγὴ

Μιχαήλ Πυλάρτη
Από την συλλογή: «Περίπατοι στό Ζωτικό»

Μὲ ἄλλους δυὸ παρέα
σκεφθήκαμε καφὲ νὰ πιοῦμε
στὸ γραφικὸ λιβάδι
καὶ μετὰ νὰ ἀνεβοῦμε
στῆς βρυτζάχας τὴν πηγή.

 Ἐκεῖ διηγιόμασταν ἀναμνήσεις
τὶς ὡς συνήθως ἀπό τὰ παλιά
τὶς σχολικὲς μας εκδρομές
τὸ μάζεμα τσαγιοῦ, ξαπόστεμα στὰ «Πηγαδάκια»

τὸν "τρύγο" κερασιῶν στοῦ «Μπέκιου»!
τὸ «διαγώνισμα» στὸν χρόνο ἀντοχῆς
ἑνὸς χεριοῦ στὸ κατάκρυο νερὸ τῆς Βρύσης,
μὰ προπάντων τὸ φιλόξενο φαΐ
τῶν τότε τσελιγκάδων·
Θυμηθήκαμε τὸ θεϊκὸ γιαούρτι
μὲ ψωμὶ «καθάριο» καὶ πρόβειο τὸ τυρί
ἤ πού ἀνέμελα γελούσαμε
ὅταν γιὰ ἀστεῖο μὲ κάπες μᾶς τυλίγαν!!

Καὶ ἐνῶ τέτοια λέγαμε
ὄμορφα μὰ περασμένα
ποῦ σημάδεψαν
οἱ πατημασιὲς τῆς νιότης μας,
καὶ εὔθυμα φωτογραφίες βγάζαμε
τὰ ἐλεύθερα, ἀπόμακρα ἄλογα
ποῦ μοιάζανε με ζωγραφιὰ κινούμενη

στὶς πέτρινες πλαγιὲς

μὲ χαμόθαμνους καὶ ἀσφάκες,
ὁ δάσκαλος ὁ Φώτης
τὴν κουβέντα μας σοβάρεψε πολύ

....καὶ ὅταν ἀρχίζει νὰ μιλᾶ

τὸν σταματᾶ μονάχα τὸ φαΐ !.

 
«Πιστεύω πώς ἐτοῦτος ἐδῶ ὁ τόπος

ὁ ὀρεινὸς καὶ δύσβατος - καὶ τώρα ἀκόμη -
λόγῳ τῆς ξακουστῆς Πηγῆς
θὰ ἦταν σίγουρα ἱερὸς,
ἀφοῦ ὡς ὕψιστο ἀγαθὸ
τὸ νερὸ ἦταν σχετικὸ μὲ τὴν Ζωὴ, τὸν Ἔρωτα
ἀλλὰ καὶ μὲ τὸν Θάνατο ακόμη
ἂν σκεφθοῦμε τὸν Ἀχέροντα πού ἀναφέρεται
σὲ Νεκρομαντεῖο καὶ στὸν Κάτω Κόσμο.
- Και παρεμπιπτόντως δὲ, Βρυτζάχα: κατὰ μία εκδοχή

στὰ σλάβικα σημαίνει γοργορρέουσα πηγή -

 

Σὲ αὐτὴ λοιπὸν, τοῦ Ἀλισσοῦ Πηγὴ, φαντάζομαι

νὰ λούζονταν ἡ σύντροφος μετέπειτα τοῦ Δία
ἡ Θεὰ τοῦ ὑγροῦ στοιχείου καὶ τῆς γονιμότητας

τοῦ Ἔρωτα καὶ τῆς δημιουργίας - ἡ Διώνη 

-κορυφαία στῶν Πελασγὼν τὸν μῦθο

τότε πού λατρεύονταν καὶ ὁ Δίας στην Δωδώνη.

 

Καὶ μὴ ξεχνᾶτε πώς τὰ τοπωνύμια
τοῦ «Ἄλισσοῦ» ἐδῶ, καὶ τοῦ «Τόμαρου» απέναντι

εἶναι γλωσσικά κατάλοιπα Πελασγικὰ

προελληνικῶν φύλων δηλαδὴ, τῆς ἐποχῆς Χαλκοῦ, 

ἐνῶ ὁ πρῶτος Ἑλληνόγλωσσος λαὸς
ποῦ πάτησε αὐτὸν ἐδῶ τὸν τόπο
ἦταν οἱ Θεσπρωτοί
καὶ ἀργότερα ἐγκαταστάθηκαν οἱ Μολοσσοὶ...».

 

Ἡ Δέσποινα, ἡ τρίτη τῆς παρέας
τὸν διακόπτει κάπως ἄκομψα
καὶ τὸν ρωτᾶ γιὰ τὴν παλιὰ τοῦ χωριοῦ μας ὀνομασία

τὴν «Λιβίκιστα».
- «Μᾶλλον (ἀπαντᾶ) ἀπὸ τὸ ρῆμα «λείβω»
ποῦ παράγει τὸ ἐμβληματικὸ, γιὰ μᾶς, Λιβάδι
τόπος μὲ λιμνάζοντα νερὰ, (τόπος) ὑγροῦ στοιχείου

μὲ την κατάληξη -ικὸς πού προέλευση σημαίνει
καὶ τὸ σλάβικο επίθημα το -ista
πού σημαίνουν ὅλα μαζὶ : «αὐτὸς ὁ τόπος
ἀπ' τὸν ὁποῖο ἀναβλύζουν τὰ νερὰ»,
μορφοποιοῦν τὸ "ὑβριδικὸ" : λιβ –ίκ -ιστα -,
δηλαδή τὸ «ἔφυδρον χωρίον».
Ἀπὸ τὴν Πηγὴ λοιπὸν καὶ τὸ Λιβάδι
ἔχουμε ἐπωνυμία τοῦ μετέπειτα Χωριοῦ»!

 

Ἄποψη μὲ «εὐθύνη λέγοντος»
χωρίς διάθεση γιὰ διαφωνίες
ἀρκεῖ τὸν στοχασμὸ νὰ σοῦ ξυπνᾶ !.
Ἐξ ἄλλου... εἶναι καὶ ὥρα δύσκολη γιατὶ,
- παρ' ὅτι οἱ δύο ἄνδρες δείχνουμε προγάστορες

καὶ ὑποβοηθοῦμε μὲ ραβδί τὴν διαδρομή, -

ἡ Δέσποινα μᾶς θύμισε ἐπιτακτικὰ 

«ὅτι ἀναλωθήκαμε ἀρκετὰ...
μὲ μύθους καὶ ...γραμματικὴ
καὶ πρέπει νὰ νοιαστοῦμε πρακτικὰ 

γιὰ ἕνα γεμάτο πιάτο, με ρακί·

καλὴ εἶναι ἡ πνευματικὴ τροφὴ

μὰ θέλει στόμαχο γεμᾶτο καὶ ...τρυφή» !

 
 

Εκτύπωση

Αναμνήσεις

Η Κάκω Ρίνα

ΤουΓιάννη Μπανίκα Κάπου εκεί σιμά στην εποχή του ΄65, στα χρόνια τα δύσκολα, στα χρόνια της...

Read more: Η Κάκω Ρίνα

Ο εγκέλαδος

Ηταν τότε που τα βουνά μας λικνίζονταν καθώς η γη έπαιρνε οργισμένη τις βαθειές της ανάσες και τα...

Read more: Ο εγκέλαδος

Οι πισίνες του Ζωτικού

Το χωριό μας ήταν και είναι όμορφο χωριό. Παλιά, κάθε σπίτι είχε και την πισίνα του που γέμιζε με...

Read more: Οι πισίνες...

Απόψεις

αθήνα γενάρης του'10

του Χ.Ν.Θεμελή σήμερα ο καιρός στο κέντρο της αθήνας, έχει κάτι που θες να πάει και να μην...

Read more: αθήνα...

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΥΣ ΤΡΕΙΣ ΙΕΡΑΡΧΕΣ ΤΗΝ ΕΟΡΤΗ ΤΩΝ ΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

Δυό λόγια εισαγωγικά    Ηκαθιέρωση της εορτής των Τριών Ιεραρχών ανάγεται στα βυζαντινά χρόνια, γύρω...

Read more: ΑΦΙΕΡΩΜΑ...

Συνάρθρωση τεχνολογίας και νοήματος

ΟΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ ΡΙΖΕΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ «Συνάρθρωση τεχνολογίας και νοήματος» της Ιωάννα Τσιβάκου...

Read more: Συνάρθρωση...

Μικρό αφιέρωμα

Ξεχωριστή η φετινή μας η γιορτή. Με το έμπα της άνοιξης ξανοιγόμαστε στο παρελθόν, στα δικά μας...

Read more: Μικρό αφιέρωμα

Δημιουργίες

Εθνικές αφηγήσεις

Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια προσπάθεια αποδόμησης της εθνικής αφήγησης με τους...

Read more: Εθνικές...

Ουτοπικές προσδοκίες

  Ας ήτανε η Αγάπη μας  ανάβρυσμα πηγής  οι στάλες της τα κρίματα σαν ίαμα να γιανει... Ας ήτανε...

Read more: Ουτοπικές...

Ο έρως της Κανελας

Είναι αυτό που λένε όλοι τ όνομα να μη σου βγεί.... κι όλα τούτα για τον Φάνη ! Το ψιθύριζαν στη...

Read more: Ο έρως της...

Ανατάσεις

Καιρός ν’ αναστήσουμε τις ξεριζωμένες καρδιές μας. Καιρός ν’ απαντήσουμε την άνοιξη στο...

Read more: Ανατάσεις