Μυστήριο Ελέους η γέννηση του Χριστού

(από το βιβλίο του Γάλου Ορθοδόξου θεολόγου ιερωμένου π. Λεβ Ζιλέ)

“Βίβλος γενέσεως Ιησού Χριστού” (Ματθ. 1, 1). 'Ετσι αρχίζει τό Ευαγγέλιο. Τί νά σημαίνη άραγε αυτός ο μεγάλος κατάλογος εβραϊκών ονομάτων; Γιά τούς Ιουδαίους τήν αναγκαιότητα νά υπογραμμισθή η καταγωγή τού Μεσσία από τό Δαυϊδ. 

Υπάρχει όμως καί μιά άλλη σημασία: Ανάμεσα στά ονόματα τής γενεαλογίας τού Ιησού αναφέρονται καί φονείς, μοιχοί, αιμομίκται. Εάν ο Ιησούς γεννιέται στήν ψυχή μου, γεννιέται παρά τή συσσώρευση τών αμαρτιών μου, γεννιέται διασχίζοντας τίς αμαρτίες αυτές. Ο Ιησούς ανοίγει, βρίσκει τό δρόμο του διά τών λαθών μου, ξεπερνώντας τα, τό ένα μετά τό άλλο. Είναι η γενεαλογία του μέσα μου. Σ' αυτή τή γενεαλογία λάμπει η ευσπλαχνία του, η συγκατάβασή του. Αλλά καί η δύναμή του.

Η Παναγία φέροντας μέσα της τόν Ιησού, καί ο Ιωσήφ πάνε ν' απογραφούν στή Βηθλεέμ. Ο Ιησούς δέν θέλησε νά γεννηθή ούτε στή Ρώμη ούτε στήν Αθήνα ούτε στήν Ιερουσαλήμ. Τό γεγονός αυτό έχει σπουδαία σημασία. Πρέπει νά ξέρουμε πως δέν μπορούμε νά νοιώσουμε τό μυστήριο τής γεννήσεως τού Ιησού παρά μόνο στό φτωχικό χωριό τής Ιουδαίας. Πρέπει ν' ανεβούμε στή Βηθλεέμ, νά γίνουμε πολίτες τής Βηθλεέμ, νά επιτύχουμε - όχι! νά κατακτήσουμε - τό ταπεινό πνεύμα τής Βηθλεέμ.

Οι άγγελοι δέν είπαν στούς βοσκούς ότι γεννήθηκε απλώς ένας Σωτήρας. Τούς είπαν: «Ετέχθη υμίν σήμερον Σωτήρ» (Λουκ. 2, 11). Ο Ιησούς γεννιέται γιά τόν καθένα από τούς βοσκούς. Η γέννησή του παραμένει γιά τόν καθένα μας ένα γεγονός πολύ προσωπικό. Ο Ιησούς είναι ένα δώρο που προσφέρεται στόν κάθε άνθρωπο ξεχωριστά.

Δέν υπήρχε τόπος στό πανδοχείο γιά τήν Παναγία καί τόν Ιωσήφ. Δέν υπάρχει τόπος στό πανδοχείο τούτου τού κόσμου γιά τό μαθητή τού Ιησού. 'Αν φθάσω στό σημείο νά βολευτώ σέ μιά θέση, μπαίνω σέ μιά κατάσταση ευκολίας καί ανέσεως επικίνδυνη. Μπορεί νά γίνη σύγκριση μεταξύ τού πανδοχείου καί τής φάτνης;

Οι Μάγοι, ειδοποιημένοι μέ ειδικό όνειρο από τό Θεό, ξαναγυρίζουν στόν τόπο τους από άλλο δρόμο. Πρέπει ν' αποφύγουν τόν Ηρώδη. 'Ας κάνουμε μιά πνευματική μεταφορά τού γεγονότος. Ο άνθρωπος που ο Θεός ωδήγησε ώς τή φάντη μπορεί βεβαίως νά γυρίση στόν τόπο του, στό σπίτι του, στούς δικούς του, αλλά από διαφορετικό δρόμο. Μέ άλλα λόγια: τά κίνητρα, η συμπεριφορά του, ο τρόπος ζωής, τά μέσα που θά χρησιμοποιή δέν μπορούν πιά νά είναι τά ίδια. Εκείνος που πηγαίνει στή Βηθλεέμ υφίσταται μιά ριζική μεταβολή.

Στό Συμεών έχει αποκαλυφθή ότι δέν θά πεθάνη χωρίς νά δή τό Λυτρωτή. 'Ω, πώς θά ήθελα νά είχα μιά παρόμοια βεβαίωση. Νά μήν πεθάνω χωρίς νά δώ τόν Ιησού. Νά τόν δώ όχι μέ τά μάτια τού σώματος, αλλά μέ τά μάτια τής πίστεως. Πάντως νά τόν δώ πραγματικά. Μετά τό θάνατό μου ελπίζω νά τόν αντικρύσω διαφορετικά.

Στό Συμεών δόθηκε κάτι ακόμα πιό μεγάλο: Κράτησε τό βρέφος Ιησού στήν αγκαλιά του. Κύριε, άφησέ με καί μένα ν' αγκαλιάσω μυστικά τό βρέφος Εμμανουήλ.

Ο άγγελος δίνει διαταγή στόν Ιωσήφ νά πάρη τό παιδί καί τή μητέρα του καί νά φύγη στήν Αίγυπτο.
Υπάρχουν εποχές που είμαστε πολύ αδύνατοι. Τότε θά πρέπη νά προτιμούμε ν' αποτραβιώμαστε στήν άκρη, ν' αποφεύγουμε τόν κίνδυνο. Μά δέν πρέπει νά ξεχνούμε νά παίρνουμε τόν Ιησού, νά παίρνουμε τό βρέφος, τό μικρό αδύνατο βρέφος (αυτό που θά μάς ενισχύση στήν ώρα τής αδυναμίας μας). Καί μαζί του νά παίρνουμε καί τή μητέρα του, όπως ο αγαπημένος μαθητής τήν παρέλαβε τήν ενάτη ώρα, κάτω από τό σταυρό τού Ιησού. Τό μυστήριο τής Παναγίας αχώριστο από τό μυστήριο ελέους καί τρυφερότητος.

β’ Μετά τα Χριστούγεννα (Αλέξανδρου Σμέμαν)

Δεν προλαβαίνουμε να χαρούμε τα Χριστούγεννα, αυτή τη γιορτή της ειρήνης και της καλωσύνης που ακτινοβολεί το Παιδί της Βηθλεέμ, και τότε το ευαγγέλιο μάς προσκαλεί να παρασταθούμε μάρτυρες της έκρηξης μιας τρομακτικής μοχθηρίας απέναντι σ’ Αυτό, μιας μοχθηρίας που ποτέ δε θα τελειώσει ή θα αδυνατίσει.[...]

Ιστορικά γνωρίζουμε ότι ο Ηρώδης βασίλευε στην Παλαιστίνη με τη σύμφωνη γνώμη και υπό την προστασία των Ρωμαίων κατακτητών, και πως ήταν ένας απάνθρωπος και άδικος τύραννος. Στην αντίδραση του στη γέννηση του Χριστού, το ευαγγέλιο μάς δίνει το αιώνιο πορτραίτο της επίγειας εξουσίας που ο μοναδικός σκοπός και η ενέργειά της εξαντλούνται στη διατήρηση, χρησιμοποίηση και υπεράσπιση της δύναμης που κατέχει ενάντια σε ο,τιδήποτε πιθανώς απειλεί την ύπαρξή της.

Mήπως δεν το ξέρουμε τόσο καλά εμείς οι ίδιοι; Πάνω απ’ όλα ο Ηρώδης είναι τρομαγμένος και φιλύποπτος. Πιθανώς να αναρωτηθούμε πώς ήταν δυνατό ένα παιδί να αποτελεί απειλή, ένα παιδί για το οποίο δε βρέθηκε κανένα άλλο κατάλυμα παρά μια σπηλιά για να γεννηθεί; Για τον Ηρώδη όμως ήταν αρκετό το ότι κάποιος –και στην περίπτωσή μας αυτοί οι μάγοι από την Ανατολή- ονόμασε «βασιλιά» αυτό το άγνωστο φτωχικό και αβοήθητο παιδί. Τίποτε άλλο δε χρειάστηκε για να μπει σε λειτουργία ο μηχανισμός της εγκληματικής αναζήτησης, έρευνας, ανάκρισης και εκτέλεσης.

«Τότε Ηρώδης λάθρα καλέσας τους μάγους...». Έπρεπε να γίνει μυστικά, επειδή αυτού του τύπου η εξουσία γνωρίζει ότι μπορεί να λειτουργεί μόνο όταν η δουλειά της γίνεται μυστικά, που σημαίνει παράνομα και άδικα. Και τότε, «πορευθέντες», είπε ο Ηρώδης στους Μάγους «ακριβώς εξετάσατε περί του παιδίου.» Διατάζει να διερευνήσουν, να «κατασκευάσουν μιαν υπόθεση», να την προετοιμάσουν πολύ προσεκτικά έτσι, ώστε να μην υπάρχει καμιά διαφυγή ή σφάλμα καθώς ετοιμάζονται τα αντίποινα. Κατόπιν έρχεται το ψέμα: «επάν δε εύρητε, απαγγείλατέ μοι, όπως καγώ ελθών προσκυνήσω αυτώ.»

Πόσο συχνά δεν έχουμε δει αυτό το είδος του ψέματος να διαμορφώνεται τόσο μεθοδικά καθώς προετοιμάζεται να εκτοξευθεί. Και τελικά η παράλογη και αιματοβαμμένη αντεκδίκηση: για να καταστραφεί ο ένας, δολοφονούνται εκατοντάδες. Δεν υπάρχουν εξαιρέσεις, δε σταματά σε τίποτε. Και όλα αυτά για να προστατευθεί η άπληστη εξουσία, που δεν έχει κανέναν άλλο τρόπο για να υπερασπίσει τον εαυτό της από τη βία, την απανθρωπιά και την ετοιμότητα να δολοφονήσει.

Το φως των Χριστουγέννων συναντά το σκοτάδι της κακόβουλης εξουσίας που την έχει διαφθείρει ο φόβος και η καχυποψία. Από τη μια πλευρά: «Δόξα εν υψίστοις Θεώ και επί γης ειρήνη, εν ανθρώποις ευδοκία.» Από την άλλη μια τρομακτική, συνεχώς κακή βούληση, ο ρόγχος ενός μισοπεθαμένου καθεστώτος που μισεί το φως, τον κόσμο, την ελευθερία, την αγάπη και επιθυμεί διακαώς να τα ξεριζώσει χωρίς έλεος. Γιατί να νοιαστεί αυτή η κακόβουλη εξουσία για τις κραυγές και το κλάμα των μητέρων που δε θα βρουν καμιά παρηγοριά; Δυο χιλιάδες χρόνια πέρασαν από τότε, αλλά οι ίδιες δύο εξουσίες εξακολουθούν να βρίσκονται αντιμέτωπες η μια απέναντι στην άλλη στον πολυβασανισμένο πλανήτη μας: η εξουσία της γυμνής δύναμης, η τυφλωμένη από το φόβο και τρομακτικά απάνθρωπη και η ακτινοβόλα εξουσία του παιδιού της Βηθλεέμ. Φαίνεται όμως πως όλη η εξουσία, όλη η δύναμη βρίσκεται στα χέρια αυτής της γήινης αρχής, στα χέρια της αστυνομίας της, των ανακριτών της, στα χέρια αυτού του αθάνατου συστήματος των

νυκτερινών επιχειρήσεων. Μόνο όμως φαινομενικά: επειδή ποτέ δεν παύουν να λάμπουν το αστέρι και η εικόνα της Μητέρας με το Βρέφος, ο ύμνος «Δόξα εν υψίστοις Θεώ» δεν έχει σιγήσει, και η πίστη, η ελπίδα και η αγάπη ζουν. Τα Χριστούγεννα ήρθαν και έφυγαν, αλλά η λάμψη τους μένει.

Από το βιβλίο «Εορτολόγιο Ετήσιος Εκκλησιαστικός Κύκλος» , Αλέξανδρος Σμέμαν , Εκδ. Ακρίτας

Επιμέλεια δημοσίευσης: Δημήτρης Μίχας

Εκτύπωση

Αναμνήσεις

Αλεσιός/Πηγαδάκια/Τζιούμπα

του Χρήστου Θεμελή (μια αφήγηση) Στον 'Αλεσιό' εκείνο το καλοκαίρι, του 1966, παιδάκι μια σταλίτσα...

Read more: ...

Ποιος είναι ποιος;

  Το κτίριο, πίσω μας είναι το κτίσμα που βρίσκεται κάτω από το σχολείο. Για κάποιο διάστημα...

Read more: Ποιος είναι...

Ο εγκέλαδος

Ηταν τότε που τα βουνά μας λικνίζονταν καθώς η γη έπαιρνε οργισμένη τις βαθειές της ανάσες και τα...

Read more: Ο εγκέλαδος

Κυνηγάει ο παπ΄ς τη βάβω

Του Φώτη Μότση   Θερτή, στη Ρουπακιά, θερίζαμε πολλοί μαζί το στάρι. Ήταν οι καιροί που στη δουλειά...

Read more: Κυνηγάει ο...

Απόψεις

αθήνα γενάρης του'10

του Χ.Ν.Θεμελή σήμερα ο καιρός στο κέντρο της αθήνας, έχει κάτι που θες να πάει και να μην...

Read more: αθήνα...

Ἡ γυναίκα τοῦ Κανδαύλη. (Ηρόδοτος : Ι, 8-13)

Δημήτρης Σ. Μίχας 1. Δὲν γνωρίζω ἂν ἰσχύει καὶ στὶς ἡμέρες μας ἡ θλιβερὴ διαπίστωσι πού...

Read more: Ἡ γυναίκα...

Αγάπησε το σώμα σου!

[ …. ] Δεν είναι λίγες οι φορές που έχουμε καθίσει μπροστά στον καθρέπτη του σπιτιού μας για ώρες,...

Read more: Αγάπησε το...

Κατακλυσμός του Δαρδάνου (Σαμοθράκης) α' μέρος

Γιάννης Μότσης Τον «μύθο» του κατακλυσμού του Δάρδανου, διέσωσε ο Διόδωρος Σικελιώτης, όταν...

Read more: Κατακλυσμός...

Δημιουργίες

Η Αντιγόνη

του Φώτη Μότση Η Αντιγόνη είπε το ‘ναι’. Μετά από τόση άρνηση, τόσα συμβάντα, τόση κάθε λογής...

Read more: Η Αντιγόνη

περί ποιείν

(του ΦωτοΜότση)   Η οδυνηρή αποκάλυψη του ψεύδους δυο βήματα μακριά απ' την αλήθεια είναι λόγος...

Read more: περί ποιείν

χάρος ηπειρώτης

                                       του Φώτη Μότση ΄Τοιμάζονται νά σφάξουν τό βαθύ τό αἷμα Νά λαξοπελεκήσουν τά πλευρά τοῦ ὄρους Νά...

Read more: χάρος...

Η Αγία και Μεγάλη Εβδομάδα: Πορεία προς την Ανάσταση (2)

Μεγάλη Δευτέρα: Είναι αφιερωμένη στη μνήμη του Αγ. Ιωσήφ του παγκάλου, (πολύ καλού) γιου του...

Read more: Η Αγία και...