Ιανουάριος: ο μήνας των γιορτών

Ο Ιανουάριος, όπως και όλοι οι μήνες του ημερολογίου μας, οφείλει τ’ όνομά του στους Αρχαίους Ρωμαίους.

Πήρε το όνομά του από τον Ιανό, θεό κάθε αρχής στη ρωμαϊκή μυθολογία. Δεν είχε όμως απ’ την αρχή την τιμή ν’ αποτελεί τον πρώτο μήνα του χρόνου. Οι Αρχαίοι Έλληνες είχαν σαν Πρωτοχρονιά την 21η Ιουνίου  και οι Ρωμαίοι την 1η Μαρτίου. Η πρώτη Ιανουαρίου καθιερώθηκε σαν πρωτοχρονιά από τους Ρωμαίους το 153 π.Χ. Την ημέρα αυτή συνήθιζαν να εκλέγουν τους ανώτατους άρχοντες, τους ύπατους και με την ευκαιρία επιδίδονταν σε τελετές και θορυβώδεις διασκεδάσεις. Από αυτούς την πήραν αργότερα οι Βυζαντινοί και την καθιέρωσαν (περί το 1000 μ.Χ.).

Για τον Ιανουάριο ο λαός έχει πολλά ονόματα, που τα περισσότερα αναφέρονται στις ιδιότητές του. Ο Γενάρης λέγεται Γεννολοητής, παρετυμολογικά, γιατί τότε γεννοβολούν τα κοπάδια. Γατομήνας επειδή σ’ αυτόν ζευγαρώνουν οι γάτες. Κρυαρίτης (στη Μάνη) για το τσουχτερό του κρύο. Λέγεται Μεσοχείμωνας γιατί είναι μεσαίος από τους τρεις μήνες του χειμώνα. Κρυαρώτης γιατί κάνει πολύ κρύο. Άλλες ονομασίες είναι Κλαδευτής, γιατί το μήνα αυτό κλαδεύουν. Ακόμα τον Ιανουάριο τον ονομάζουν Τρανό, Πρωτάρη, Μεγάλο μήνα ή Μεγαλομήνα, επειδή είναι ο 1ος μήνας του έτους που έχει 31 μέρες και οι νύχτες του είναι μεγάλες. Τέλος λέγεται Καλαντάρης ή Καλαντέρης απ’ τα Κάλαντα που τραγουδούν τα παιδιά την Πρωτοχρονιά και τα Φώτα. Γελαστός για τις Αλκυονίδες ημέρες του.

Μήνας γιορτών μπορεί να ονομαστεί με τις πολλές γιορτές που έχει ο Γενάρης. Η πρώτη μέρα του μήνα είναι η πρωτοχρονιά και γιορτάζεται σ’ όλο τον κόσμο με λαμπρότητα, μεγαλοπρέπεια και πολλές εκδηλώσεις. Αυτή η ημέρα καλύπτεται από ένα πλήθος λαϊκών εθίμων, με πράξεις και ενέργειες μαγικές, που έχουν την προέλευσή τους στα βάθη των αιώνων.  Τη μέρα αυτή γιορτάζεται η μνήμη του Αγίου Βασιλείου, που είναι ένας από τους μεγαλύτερους πατέρες της εκκλησίας.Ο Αγιος Βασίλης ενσαρκώνει για το λαό, το πνεύμα του καινούργιου χρόνου.

-Στις 6 Ιανουαρίου είναι η γιορτή των Φώτων, που θεωρείται μεγάλη Χριστιανική γιορτή, γιατί τότε αγιάζονται τα νερά. Αυτή η γιορτή συμβολίζει την παλιγγενεσία του ανθρώπου και ο λαός τη λέει “Μεγάλη γιορτή, Θεότρομη”. Είναι η μέρα που βαφτίσθηκε ο Χριστός απ’ τον Αη-Γιάννη τον Πρόδρομο στ’ άγια νερά του Ιορδάνη.

-Στις 7 του μήνα είναι η γιορτή του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου του Βαπτιστή.

-Στις 17 του μήνα είναι η γιορτή του Αγίου Αντωνίου και στις 18 του Αγίου Αθανασίου. Του Αγίου Αθανασίου η ημέρα μεγαλώνει μια ώρα. Γι’ αυτό πολλοί λένε “Άι-Θανάσης ήλθε, καλοκαίρι ήλθε”.

-Στις 20 Ιανουαρίου είναι η γιορτή του Αγίου Ευθυμίου.

-Στις 30 Ιανουαρίου είναι η γιορτή των Τριών Ιεραρχών του Μεγάλου Βασιλείου, του Γρηγορίου του Θεολόγου και του Ιωάννη του Χρυσοστόμου. Η γιορτή των μεγάλων αυτών ιεραρχών είναι η γιορτή των ελληνικών και χριστιανικών γραμμάτων. Την ημέρα αυτή στη Σιάτιστα τελείται πανηγυρική θεία λειτουργία καθώς και μνημόσυνο των ευεργετών των σχολείων της πόλης.

Δ. Μίχας

(πηγή: το διαδίκτυο)

Εκτύπωση

Αναμνήσεις

Η Κάκω Ρίνα

ΤουΓιάννη Μπανίκα Κάπου εκεί σιμά στην εποχή του ΄65, στα χρόνια τα δύσκολα, στα χρόνια της...

Read more: Η Κάκω Ρίνα

Το έλατο

Κάποια Χριστούγεννα στο Ζωτικό, θελήσαμε κι εμείς, εγώ κι ο Φώτης, να στολίσουμε για...

Read more: Το έλατο

Ο εγκέλαδος

Ηταν τότε που τα βουνά μας λικνίζονταν καθώς η γη έπαιρνε οργισμένη τις βαθειές της ανάσες και τα...

Read more: Ο εγκέλαδος

Αναμένω

Ετούτο κι αν ήταν: είχα να ιδώ τον tatsis από τον καιρό με τα κοντά, τα ολούθε μπαλωμένα...

Read more: Αναμένω

Απόψεις

Οδοιπορικό στο Αγιον Ορον

Δημητρίου Μίχα ,Φιλολόγου καθηγητού-Δ/ντου της Ριζαρείου Εκκλησιαστικής Σχολής Ο ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ...

Read more: Οδοιπορικό...

Κατακλυσμός του Δαρδάνου (Σαμοθράκης) α' μέρος

Γιάννης Μότσης Τον «μύθο» του κατακλυσμού του Δάρδανου, διέσωσε ο Διόδωρος Σικελιώτης, όταν...

Read more: Κατακλυσμός...

Ο μήνας Μάρτιος

Ο ΜΗΝΑΣ ΜΑΡΤΙΟΣ (Martius) Των Στρατού Θεοδοσίου, Μάνου Δανέζη, Επίκ. Καθηγητών Αστροφυσικής Τμήμα...

Read more: Ο μήνας Μάρτιος

Μύθος και Λόγος

Μύθος είναι ο Λόγος.  Είναι η Αργώ που ταξιδεύει στο χρόνο ανθρώπους γεγονότα και καταστάσεις,...

Read more: Μύθος και Λόγος

Δημιουργίες

Έρμη ψυχή

Και το λιθάρι ράγισε...δεν άντεξε  στης αποσταμιάς την ανάσα...  καθώς η ρωγμή του γέμισε  με...

Read more: Έρμη ψυχή

Θά βάλω

Θά βάλω εἶπε Θά βάλω τό φυτίλι στήν ἀμασχάλη τῆς ἀγρύπνιας Καί θά τό κομποδέσω μέ μεταξένιο νῆμα...

Read more: Θά βάλω

περί ποιείν

(του ΦωτοΜότση)   Η οδυνηρή αποκάλυψη του ψεύδους δυο βήματα μακριά απ' την αλήθεια είναι λόγος...

Read more: περί ποιείν

Εμένα που με βλέπεις, υπουργέ

Εμένα που με βλέπεις, υπουργέ Είμαι κοιλόπονος βουνού Δεν είμαι του χεριού σου, δεν είμαι για το...

Read more: Εμένα που με...