Αρχική

Συμμετοχὴ στὴν Ἐθνικὴ μας Ἐπέτειο: 
200 χρόνια ἀπὸ τὴν Ἐπανάσταση τοῦ 1821 


Μπροστὰ στὸ Ἡρῶον στὸ Λιβάδι τῆς Βρυτζάχας

 Στό Ζωτικὸ κατ’ ἔτος, τὴν 11ἡ Ἰουνίου, τιμᾶται ἡ μνήμη τῆς νικηφόρου μάχης τῶν Σουλιωτῶν  ἐναντίον τῶν τουρκαρβανιτῶν τοῦ Ἀλῆ Πασᾶ ποὺ ἔγινε τὸ 1800  νύχτα την 11η ξημερώνοντας 12ης  Ἰουνίου, στή θέση Λιβάδι τοῦ βουνοῦ Ἀλισσὸς  γνωστὴ περισσότερο ὡς Βρυτζάχα. 

Ἐκεῖ ἔχει κτισθῆ ἕνα ἡρῶον μὲ τὴν μορφὴ χτιστῆς στήλης μὲ τὴν πρωτοβουλία τοῦ πολιτιστικοῦ συλλόγου «Το ἱστορικὸ Σούλι» ἔχοντας ὡς πρόεδρο τὸν Ζωτικιώτη ἰατρὸ Ἀθανάσιο Αθανασόπουλο, πρὸς τιμὴν ἐκείνων ποὺ θυσιάστηκαν στὸν ἀγῶνα γιὰ τὴν ἐλευθερία καὶ τὴν ἀνεξαρτησία τοῦ τόπου.   

Σε κείμενο τοῦ Χριτφ. Περραιβοῦ (Ἱστορία Σουλίου καὶ Πάργας) ΑΘΗΝΑ 1857 ο.π. σελ. 129,διαβάζουμε τὰ ἑξῆς: «... Οἱ προπορευομένοι Σουλιῶτες τοῦ Φώτη Τζαβέλλα ἔφθασαν πολὺ κοντὰ στὸ στρατόπεδο τῆς Βυρτζάχας, ἀνεβαίνοντας πρὸς τὸ ὕψωμα, διέκριναν τὸν Ἀρβανίτη σκοπὸ νά προβάλει στὸν ὁρίζοντα. Ακροποδιτὶ ὁρμοῦν ἐπάνω του, καὶ πρὶν προλάβει νά πυροβολήσει καὶ νά δώσει τὸ σύνθημα τοῦ συναγερμοῦ στὸ στρατόπεδο, τὸν ἀποκεφαλίζουν. Ἀμέσως, ὅλοι μαζί, ὁρμοῦν μέσα στὸ στρατόπεδο, ὁ ἕνας δίπλα ἀπὸ τὸν ἄλλο ὥστε νά μὴ ἀλληλοκτυπηθοῦν, πέφτουν μὲ τὰ χατζάρια ἐπάνω στοὺς Ἀρβανίτες τοὺς ὁποίους σφάζοντας τρομοκρατοῦν. Μέσα στὸ πυκνὸ σκοτάδι οἱ Ἀρβανίτες βάζουν φωνὲς: (Σουλιῶτες, Σουλιῶτες βελέζερ), ποὺ σημαίνει Σουλιῶτες, Σουλιῶτες, ἀδελφοὶ»   

 

Η μάχη της Βρυτζάχας

 

Γράφει ο Λάμπρος Κουτσονίκας ο σπουδαίος Σουλιώτης αγωνιστής

 

 Η μάχη της Βρυτζάχας, ήταν πολεμικό επεισόδιο μεταξύ των Σουλιωτών και τον Οθωμανών, κατά τον πόλεμο του 1800 και διεξήχθη στην Βρυτζάχα της Ηπείρου, την 13η Ιουνίου 1800.

Αρχηγοί των Σουλιωτών στη μάχη αυτή, ήσαν ο γηραιός ηγήτορας Νικόλαος Κουτσονίκας ή Γέρο Κουτσονίκας και οι Φώτος Τζαβέλλας, Δήμος Δράκος, Τζήμας Ζέρβας, Γκόγκας Δαγκλής, Γερογούσης Μπούσμπος (πατέρας του Πηλίου Γούση και συμπέθερος του Γέρο Κουτσονίκα), Βέϊκος Ζάρμπας, Νάσος Φωτομάρας, Κολέτσης Μαλάμος και Αναστάσιος Βάγιας (γαμπροί του Γέρο Κουτσονίκα) , Αναστάσιος Κάσκαρης, Ζώης Πάνου, Γεώργιος Καραμπίνης και Κίτσος Πανταζής, των οποίων οι δυνάμεις, είχαν στρατοπεδεύσει στο Σούλι (950 άνδρες), στη Ζερμή (300 άνδρες) και στη Λεβινίστα (250 άνδρες).

Αρχηγοί των Οθωμανών, υπό το γενικό πρόσταγμα του Αλή Πασά , ήσαν οι Σιλιχτάρ Μπόδας, Μπεκήρ Τζογαδόρος, Μέτσο Μπόνος, Ισλάμ Πρόνιος, Μαχμούτ Νταϊλιάνης, Ισούφ Αράπης, Χασάν Τσαπάρης, Σουλεϊμάν Τσομπάνης και Σουλεϊμάν Ζυγούρης, των οποίων οι δυνάμεις ανήρχοντο σε 6500 άνδρες, οι οποίοι την 11η Ιουνίου 1800, στρατοπέδευσαν στην οδό προς Σούλι, στη Λύπα και στη Μπογόρζα.

Οι Οθωμανοί αρχικά επετέθησαν στο Σούλι, τη Ζερμή και τη Λεβινίστα, αλλά αναγκάστηκαν να επιστρέψουν στις αρχικές τους θέσεις, με αποτέλεσμα, την 12η Ιουνίου 1800, ο Αλή Πασάς, να διατάξει την επίθεση στην Βρυτζάχα, με σκοπό να απομακρυνθεί ο κύριος όγκος των Σουλιωτών, από τις θέσεις που κατείχε. Μολαταύτα, απέτυχε - αν και οι Σουλιώτες αρχικά οπισθοχώρησαν στο Σιστρούνι - ενώ ο σωματάρχης του Σουλεϊμάν Ζυγούρης έπεσε νεκρός από σουλιώτικο βόλι, ενώ άλλοι 600 Οθωμανοί έχασαν τη ζωή τους. Τα λάφυρα των Σουλιωτών ήταν 25 ίπποι και σημαντική ποσότητα τροφών.

Την επομένη ημέρα, 13η Ιουνίου 1800, οι Οθωμανοί επετέθησαν ξανά στην Βρυτζάχα. Όμως οι Σουλιώτες, τους αιφνιδίασαν και σκότωσαν 500 εξ αυτών, μαζί με το σωματάρχη τους Μαχμούτ Νταϊλιάνη. Ενώ η καταιγίδα που ξέσπασε, ήταν η Λυδία Λίθος της τελικής επιστροφής των Οθωμανών στις αρχικές τους θέσεις, η απαρχή της επιστροφής του Αλή Πασά στα Ιωάννινα και ο περιορισμός των Οθωμανών στα κατά τόπους οχυρά, μέχρι το 1802.

 

Στην ἔνθετη δὲ μαρμαρίνη πλάκα τοῦ μνημείου χαράχτηκαν τὰ κάτωθι:

 

ΒΡΙΤΖΑΧΑ ΝΥΧΤΑ 11-12ΙΟΥΝΙΟΥ 1800

 

ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΜΑΧΗ ΤΩΝ ΣΟΥΛΙΩΤΩΝ

ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΤΩΝ ΣΤΡΑΤΕΥΜΑΤΩΝ

ΤΟΥ ΑΛΗ ΠΑΣΑ

ΣΟΥΛΙΩΤΕΣ 300ΜΕ ΑΡΧΗΓΟΥΣ

ΦΩΤΟ-ΤΖΑΒΕΛΑ-ΔΗΜΟ ΔΡΑΚΟ

ΤΟΥΡΚΑΡΒΑΝΙΤΕΣ 3000

ΝΕΚΡΟΙ ΤΟΥΡΚΑΡΒΑΝΙΤΕΣ 200

ΑΙΧΜΑΛΩΤΟΙ 100ΠΟΛΛΟΙ ΤΡΑΥΜΑΤΙΕΣ

ΚΑΙ ΑΦΘΟΝΑ ΛΑΦΥΡΑ

ΝΕΚΡΟΙ ΣΟΥΛΙΩΤΕΣ 2ΚΑΙ 7ΤΡΑΥΜΑΤΙΕΣ

 

Η ΒΡΙΤΖΑΧΑ ΘΑ ΜΕΙΝΕΙ ΣΥΟΥΣ ΑΙΩΝΕΣ

ΤΟ ΑΘΑΝΑΤΟ ΜΝΜΕΙΟ ΤΩΝ

ΗΡΩΩΝ ΣΟΥΛΙΩΤΩΝ

 

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Κ. ΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΣ

ΙΑΤΡΟΣ

ΠΡΟΕΔΡΟΣ «ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΣΟΥΛΙ»

10-6-1996

 

 

 

Τὸ  ἡρῶον τοῦτο εἶναι χορὸς ἐμβατηρίων θυσίας

Τὸ  ἡρῶον τοῦτοχῶρος Ἱερὸς ἐκβατηρίων  τῆς δουλείας  

Τὸ  ἡρῶον τοῦτο δόξα καὶ τιμὴ πατριωτῶν ἀνδρείας

Σουλιωτῶν Ἀγωνιστῶν, ἙλλήνωνἈθανάτων!

"Κτῆμα ἐσαεί Μνημεῖον":

γιὰ κάθε μελλογέννητη γενιὰ

αἱματόρρυτης Σημαίας Λευτεριά !

 

«Οτω παιήοντες, καὶ  χάριν ἴσμεν ὑμῖν

Στέφανον παρατίθεμεν δαφνήεντα

 

*  μετάφρ. Ψάλλοντας ματν τν τρόπο  παινα εχαριστίας, καὶ  ασθανόμενοι εγνωμοσύνη πρς σς, καταθέτομε νώπιον  σας δάφνινο (δόξας) στεφάνι.

 

*************************

Ἐτούτη τὴ γῆ περπάτησε

μὲ τὰ νέφη του ὁ Νάϊος Ζεύς

τὴν φώτισε τοῦ Φοίβου ὁ ἥλιος

βίωσε τὰ πάθη τοῦ Ἐσταυρωμένου

ἀπὸ κατακτητὲς καὶ ἐπιδρομὲς ἀλλόφυλων 

μὰ καὶ ἔλαμψε τῆς Ἀνάστασὴς Του Φῶς

μὲς στὴν ἀγκαλιὰ τῆς Ἑλληνίδος γλώσσας

καὶ ὡς σῶμα καὶ αἷμα στὴν ψυχὴ τῶν ἐπιχωρίων.

 

Χρόνια σκοτεινὸς ὁ Παρθενώνας

σφαγιασμένη ἡ Ἅγια Σοφιὰ

ἀνάχωμα  γιὰ τοῦ χειμάρου τὴν ὁρμὴ

δὲν βρέθηκε στὸν καίριο χρόνο

καὶ ἦρθε καταστροφή, σκλαβιὰ τραχιά

 

Ἡ μέλαινα πλέον γῆ βιαίως σιωπῶσα

ὑποδέχεται λυγμὸ καὶ δάκρυ τοῦ ζυγοῦ

καὶ τὸ στάζον αἷμα τῶν βασάνων ζῶσα

τῆς ἐλπίδας φύτρο νά ποτίσει πανταχοῦ

θέλησε, καὶ μὲς στὸν κόρφο της νὰ τὸ κοιμίσει.

 

Ὄντως μετ' ὀλίγον, ἡ Παράδοση

δειλὰ φυτρώνει στον Ραγιά,

τῆς κληρονομιᾶς τὸ πνεῦμα

τὴν συνείδησή του γιγαντώνει

καὶ στὴν βία ὑποδούλωσης τοῦ τόπου

κάθε δύναμη πνευματικὴ ἀφυπνίζει

καὶ στὴν ὕβρι τῆς βεβήλωσης ἁγίων ἱερῶν,

ἀτόμου καὶ κοινότητας,

με κάθε ἰκμάδα ἠθικὴ ὑπερασπίζει

τὴν Ἐλευθερία.

Εὐαγγελισμὸς θεῖος καὶ Ἐθνικὸς Ἀγγέλλεται !  

Ἡ Ἀνάσταση τοῦ Γένους Ἑορτάζεται!

 

Ἐτοῦτος, Θεοβάδιστος, λοιπόν ὁ τόπος

θεόκτιστη ἡ πολιτεία

τῆς πρέπει ἕνας μόνο Τρόπος

νὰ μὴν ἀνέχεται δουλεία.

 

Στὸν νοῦ μας φυσικά

δὲν ἔρχεται ἡ πληγωμένη μνήμη

οὔτε συναισθηματικὴ ὁρμὴ ἐκδίκησης.

Ἀλλὰ, ἡ περηφάνεια τῆς ἀνδρείας

καθοδηγούμενη ἀπ’ τὸ ἱππήλατον ἅρμα

τῆς ἵμερης ἐλευθερίας καὶ ἀξιοπρέπειας

ποὺ κουβαλᾶ τὸ ἴδιο πνεῦμα αἰώνων

ἡ ψυχὴ  λαοῦ ἀνδρειωμένου.

 

Τὸ  ἡρῶον τοῦτο εἶναι χορὸς ἐμβατηρίων θυσίας

Τὸ  ἡρῶον τοῦτο χῶρος Ἱερὸς ἐκβατηρίων  τῆς δουλείας  

Τὸ  ἡρῶον τοῦτο δόξα καὶ τιμὴ πατριωτῶν ἀνδρείας

Σουλιωτῶν Ἀγωνιστῶν, Ἑλλήνων Ἀθανάτων!

"Κτῆμα ἐσαεί Μνημεῖον"

γιὰ κάθε μελλογέννητη γενιὰ

Σημαίας Λευτεριά !

 

 «Οτω παιήοντες, καὶ  χάριν ἴσμεν ὑμῖν 

Στέφανον παρατίθεμεν δαφνήεντα*»

 

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΊΑ

Κουτσονίκας, Λάμπρος, "Γενική Ιστορία της Ελληνικής Επαναστάσεως", εκδ. Δ. Καρακατζάνη, Αθήνα, 1863, α' τόμος, σελ. 48-54.

Σαλαπάντας, Π. Α., "Το Σούλι ήτοι τα ηρωικά θαύματα των Σουλιωτών και των Σουλιωτιδών", Αθήνα, 1860.

 έγραψεν : Μ. Π.

Εκτύπωση

Αναμνήσεις

Η Κάκω Ρίνα

ΤουΓιάννη Μπανίκα Κάπου εκεί σιμά στην εποχή του ΄65, στα χρόνια τα δύσκολα, στα χρόνια της...

Read more: Η Κάκω Ρίνα

Λεωφορείον ο πόθος

"ΖΩΤΙΚΟΝ" Πρώτο δρομολόγιο παρθενικό.  Καλοκαίρι του '62.  Προυπάντηση στο σταυροδρόμι, στης...

Read more: Λεωφορείον ο...

Ο περδίκης

Βαρύς ο χειμώνας στο χωριό. Αφού είχαν, για κάμποσες μέρες, αγκομαχήσει ο Παλεχώρης κι ο Πλάτανος...

Read more: Ο περδίκης

Στο γάμο του μπάρμπα Μήτσιου

Ταξιδευτής ο πρωτοξάδερφος, που μικρά τότε τον φωνάζαμε μπάρμπα-Μήτσιο, σε μια από τις επιστροφές...

Read more: Στο γάμο του...

Απόψεις

Η ΕΟΡΤΗ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΚΑΛΛΙΚΑΝΤΖΑΡΟΙ

Δημητρίου Μίχα τ. Δ/ντου της Ριζαρείου Σχολής    Η Ελληνική λαογραφία και παράδοση έχει γράψει όχι...

Read more: Η ΕΟΡΤΗ ΤΩΝ...

η λεξη

Πολλές φορές η λέξη μας επιφυλάσσει εκπλήξεις τέτοιες, που σε ανύποπτες καταστάσεις θα διάβαιναν...

Read more: η λεξη

Παρέμβαση του Δ. Ιατρόπουλου στην παρουσίαση του έργου του Φώτη Μότση στο "Αιτιον"

Αυτές οι βραδιές, αυτές οι συναντήσεις ουσιαστικά είναι πράξεις αντίστασης σε μια τέτοια εποχή....

Read more: Παρέμβαση του...

Η ΕΟΡΤΗ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ , ΕΟΡΤΗ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΝΟΙΞΗΣ

Μίχας Δημήτριος, φιλόλογος καθηγητής Μέρος πρώτο Ἡ ἑορτὴ τοῦ Ὀρθοδόξου Ἑλληνικοῦ Πάσχα ἔχει βαθιὲς...

Read more: Η ΕΟΡΤΗ ΤΟΥ...

Δημιουργίες

Μαγιάτικο στεφάνι

Θα υφάνω της αυγής  το ροδοστάλαγμα , του ήλιου το φιλιά μ αγάπη θα τρυγίσω , του δειλινού το...

Read more: Μαγιάτικο...

Η άλλη όψη ....

της Βασιλικής Μίχα Είναι και κείνα τα σκαριά  που κουβαλούν τη μοναξιά  δεμένη στο κατάρτι.. ναυαγισμένα...

Read more: Η άλλη όψη....

Γιατί 'ναι η πλάνη σου το φως

της Βασιλικής Μίχα Εκεί , που η ματιά , σαν το ανθηρό της χαραυγής  ροδόνερο κι ανάσα στάζει στους...

Read more: Γιατί 'ναι η...

ΜήτσοΔάρας

του ΦωτοΜότση Ὁ ΜήτσοΔάρας  ἄδραξε εὐλαβικά τόν κορμό καί τόν ἀπόθεσε στά γόνατά του ἄκρως τρυφερά. Ἀκούμπησε τήν...

Read more: ΜήτσοΔάρας